X
تبلیغات
زیست شناسی شهرستان بناب آذربایجان - پرورش زالو و استفاده طبی از زالو

82 شماره 111 - اردیبهشت 88

تشريح انواع زالو

در حدود 650 نوع زالو در علم جانورشناسي

شناسايي شد هاند. زال وها انواع آبزي دارند كه ممكن

است در چشم هساران، جويبارها، حو ضها، استخرها،

مردا بها، باتلا قها و درياچ هها زندگي كنند. از طرف

ديگر م يتوانند از انواع دوزيستان يا خاكي باشند ولي

از هر نوعي كه باشند به رطوبت وابست هاند و توزيع و

انتشار آنها به ميزان رطوبت زمين و هوا ارتباط دارند.

نقطه مشترك ديگر انواع زال وها در خوي انگلي است.

بعضي از زالوهاي آبزي از كر مهاي خاكي و تخم

قورباغ هها و انواع ديگري از زالوهاي آبزي كه قدرت

مكندگي چنداني ندارند از كر مهاي خاكي، لارو و حشره

و حتي لج نهاي آلي كف استخر تغذيه م يكنند. بعضي

از آنها به حلزو نها حمله م يكنند و بعضي ديگر كه

آرواره يا دندان ندارند و داراي قدرت گزش نيستند، به

بريدگ يهايي كه خون تاز هاي دارند و يا به دور جانوراني

كه تازه كشته شد هاند و خون تاز هاي از آنها جريان يافته

است جمع م يشوند. خو نآشامي، صفت مشترك آنها

است. بعضي از انواع زالوهاي خو نآشام كه خشك يزي

هستند وارد مجاري بيني و سينو سها م يشوند و آن

قدر خون م يخورند و باد م يكنند كه راه فرار از اين

مجاري براي آنها باقي نم يماند. زالوهاي آبزي، انگل

ماه يها و لا كپش تها م يباشند و معمولا وقتي به

ميزبان خود م يچسبند به سادگي او را رها نم يكنند.

زالوي پزشكي نمون هاي از اين زال وهاست.

مرفولوژي و آناتومي زالوي پزشكي

از نظر جانورشناسي زالوها در طبق هبندي خانواد ه

كر مهاي خاكي جاي مي گيرند. eHirudo m

dicinalis يا زالوي پزشكي حدود يك سانتي متر

قطر داشته و طول آن به طور ميانگين 12 سانتي متر

است و بدن زالو حلق هحلقه بوده و از كوتيكول لزج و

چسبنده اي پوشيده شده است و در دو انتها و به دو

بادكش ختم م يشود. دهان در بادكش قدامي قرار دارد

و شامل سه رديف فك به شكل Y مي باشد و بادكش

خلفي وظيفه نگهداري و چسبيدن زالو به ميزبان را بر

عهده دارد. قسمت پشت زالو معمولا سبز تيره و داراي

سه نوار قهوه اي رنگ در طرفين باشد. اين حيوانات

مغز ندارند و داراي عقد ههاي عصبي )گانگليون( و

مجهز به دستگاه عضلاني پركار و قوي هستند كه

از آن براي حركت و تغذيه استفاده م يكنند. زال وها

نسبت به نور، بو، صدا، گرما و ارتعاش و لمس كردن

حساس بوده و قادر به درك آنها م يباشند.

تغذيه و توليد مثل زالو

زالوها پس از چسبيدن به ميزبان، پوست يا مخاط

را به وسيله سه آرواره شاخي خود به شكل شكاف سه

شاخه م يدرانند و در كل بادكش دهاني به مثابه يك

سيستم ايجاد خلا عمل مي كند و خون را به جي بهاي

قابل اتساع قسمت مياني لوله گوارش )چين هدان=

crop ( پمپاژ كرده و پس از دفع قسمت اعظم آب

خون، قسمت غليظ و متراكم آن در چينه دان زالو

باقي مي ماند و به آهستگي ظرف چندين ماه گوارش

ميي‌ابد. شايان ذكر است كه زالو در يك وعده غذايي

م يتواند چندين برابر وزن خود خون بخورد.

همه زالوها، هرمافروديت )دو جنسي( هستند و

علاقه دارند پيش از آن كه خود را گشنيده كنند با

همديگر بياميزند و به اين ترتيب كه هر كدام مزينه

خود را به مادينه ديگري م يرساند و سپس هر دو

بارور مي شوند. تخم ناشي از آميزش زالوها با يكديگر

به شكل پيله ژله مانندي از زالو جدا شده و به خاك يا

سنگ يا كند ههاي درخت در حاشي ه آب م يچسبند و

پس از مدتي به صورت كر مهاي ريزي ظاهر مي شوند.

زالوها پس از يكي دو بار زايمان مي ميرند.

چگونگي صيد زالو

زال وها معمولا به صورت كلوني حركات هماهنگي

دارند و دسته جمعي از جايي به جاي ديگر مي روند. آنها

بوي خون را دريافت مي كنند و اگر زالويي به انسان يا

جانوري بچسبد ديگر زالوها نيز متوجه شده و به آن

سو هجوم مي برند. بهترين راه صيد زالو از مردا بها

آن است كه صيادان به جاي شلوار، جوراب نازك زنانه

بلند پوشيده و درون مرداب بروند، آن قدر كه تا بالاي

ران پا در آب فرو روند. سپس با تكان دادن آب، زالو

را متوجه حضور خود نمايند. زالوها با استشمام بوي

انسان به سمت طعمه آمده و به جوراب م يچسبند

ولي نمي توانند نيش بزنند در اين حالت صياد بيرون

آمده و جوراب را به صورت برعكس از پاي خويش

بيرون م يآورد. جوراب به صورت كيسه اي درآمده و

تعداد زيادي از آنها را در بر م يگيرد. راه ديگر استفاده

از چكم ههاي بلند و فرو رفتن در مرداب و صيد با

دست است.

نحوه نگهداري زالو

براي نگهداري سالم زالوها بايد آب محل زندگي

آنها را يك روز در ميان تعويض كرد، چون زالوها با

ترشح مواد شيميايي از جمله آمونياك، اكسيژن آب را

از بين برده و به تدريج خود نيز ضعيف شده و كارآيي

خود را از دست م يدهند و سرانجام پس از چند روز

م يميرند. بهتر است از آب كلرينه استفاده نشود و به

جاي آن از آب مقطر يا آب بدون كلر استفاده نمود.

قبل از جابه جايي مي بايست دماي آب را كنترل كرده

و از تغيير دماي ناگهاني آب تعويضي خودداري كرد.

زالو ها به گرما حساسند و نبايد دماي آب بيش از 10

درجه سانت يگراد باشد و يا در معرض تابش مستقيم

نور خورشيد قرار گيرند. غير از آب زالو را م يتوان در

خاك مرطوب و تميز كه در كيس ههاي نخي يا كتاني

محصور شده باشد نگهداري كرد. درجه حرارت ايده آل

براي زالوها 7- 4 درجه سانت يگراد مي باشد.

زالودرماني

زالودرماني سابقه چندهزار ساله دارد و كاربرد

آن به قرون قبل از ميلاد مسيح )ع( برم يگردد.

زالودرماني علمي بود كه توسط ايران يها به اوج

پيشرف ت و كارآيي رسيد. ايرانيان نسبت به ساير

ملل در اين رشته تلا شهاي جد يتري كردند ولي

اكنون كشورهاي غربي در حال سرقت اين علوم اند و

مسوولان پزشكي ما در خواب!!

ممكن است اين سوال به ذهن خطور كند كه آيا

زالوها از درون جسم خويش بيمار يهايي را به انسان

منتقل م يكنند يا خير؟ در پاسخ بايد گفت كه زالوها

براي هضم خون يك نوع باكتري ترشح م يكنند كه

همين باكتري باعث از بين رفتن ساير باكتر يها

م يشود و در نتيجه از فاسد شدن خون مكيده شده

جلوگيري م يكند پس م يبينيد كه سيستم ايمني اين

مخلوق عجيب خداوند قدرت نابودي عوامل بيمار يزا

را نيز در بدن خود داراست و بيماري را منتقل نم يكند

ولي باز هم براي اطمينا نخاطر، بيشتر زالوها را قبل

از مصرف در آب زلال قرار داده و بارها م يشوند تا از

هر گونه آلودگي احتمالي پاك گردند.

زالوي پزشكي، جانداري كوچك

با خواصي شگفت انگيز

پرورش زالو با درآمدهای میلیاردی

 

ریحانه رفیعی

+ نوشته شده توسط دبیر زیست شناسی در جمعه شانزدهم مرداد 1388 و ساعت 17:30 |